MANCINIK

Diller

Contributed By: New England Aquarium
Share This Experiment

Experiment Category: 

AMAÇ: 

Bir mancınık yaparak lastiğin potansiyel enerjisini kinetik enerjiye çevirmek

MALZEMELER: 

  • 1 tane tel elbise askısı
  • 2 veya daha fazla sağlam paket lastiği(1/4 genişliğinde lastik bant)
  • Plastik tabak
  • Asetat kalemi
  • Plastik kaşık
  • 1 tane mutfak süngeri
  • Makas

YAPMA VE GÖZLEMLEME: 

  1. 1-Askıyı kancalı tarafı size bakmayacak şekilde masanın üstüne koyun
  2. 2-Askının iki ucunu dışa doğru dikey olarak bükün.Böylece,askının ortası düz duracak ,kenarları yukarı doğru kanat şeklinde olacaktır.
  3. 3-Pense yardımıyla kanatları sıkarak alçıyı daraltın.sonra penseyle kanatları bükün ,birbirinden  ve askının merkezinden mümkün olduğunca uzaklaştıracak şekilde dışa doğru genişletin(bu işlem lastiklerin atmasını engelleyecektir.
  4. 4-Lastiği iki kanada geçirerek gerin.Sıkı olması gerekiyor  ama hareket edecek kadar esnekliği olmalı.Eğer lastik çok esnek veya çok sıkı olursa başka lastik deneyin.
  5. 5-Lastiğin arasından plastik kaşığın sap kısmı denk gelecek ve esneyebilecek şekilde çapraz olarak geçirin.
  6. 6-Askıya diğerinin üzerinde ve paralel şekilde ikinci bir lastik geçirin.(plastik kaşık lastiğin arasında olacak şekilde geçirmeniz gerekmektedir)kaşığı ters yüzü size bakacak şekilde yerleştirin.
  7. 7-Plastik tabağa asetat kalemiyle bir hedef işaretleyerek  karşınıza yerleştirin
  8. 8-Bulaşık süngerini küçük küp şeklinde  kesin,kaşığın içine yerleştirerek  kendinize doğru çekin ve bırakın.Sünger parçası yardımıyla hedefinizi vurmaya çalışın.
***sert cisimler kullanmamaya dikkat edin***
  1. Deneyi alternatif denemelerle devam edebilirsiniz.Kaşığı yukarda ki  bantın arasında kaydırmayı deneyin.Pense yardımıyla kanatların açılarını değiştirerek fırlatma işleminin farklarını gözlemleyebilirsiniz.Bulaşık süngerini ıslatarak fırlatmayı deneyebilirsiniz.bu değişiklikleri yaparak enerji değişkenlerini gözlemleyin.

NELER OLUYOR?: 

Mancınığı kullanarak süngeri fırlattığınız zaman potansiyel enerjiyi kinetik enerjiye dönüştürmüş olursunuz.potansiyel enerji,depolanan enerji;kinetik enerji hareket enerjisi olarak tarif edebiliriz.Lastiğin arasına kaşığı yerleştirirken lastiği çapraz çevirmemiz esnasında bir gerilme olmakta ve bu da enerji birikimini sağlamaktadır.Kaşığı geriye doğru çektiğimizde kaşık ve sünger potansiyel enerjiyi üst seviyeye çıkarmaktadır.Kaşığı bıraktığımız anda o potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşmektedir.Newton'un 1.kuralında olduğu gibi kaşığın potansiyel enerjisi süngere hareket enerjisi olarak aktarılmaktadır.Aksi yönde bir kuvvet uygulanmadığı sürece hareket halindeki bir nesne (kaşığın içindeki)harekete devam eder.(kaşık içindeki sünger lastik tarafından durdurulana kadar uçmaktadır)

VELİ ÖĞRETMEN İPUÇLARI: 

Çocukların evde farklı materyalleri fırlatmaları sağlanarak ,farklı alternatiflerin fırlatmaları arasında değişimler gözleyebilirsiniz.Zarar verebilecek maddeler  kullanılmaması önemlidir.Farklı lastikler denenebilir.(daha ince veya daha kalın)lastiği kaşığın etrafında birkaç kere dolayarak  gücün değişimini gözlemleyebilirsiniz.Lastik ve materyal değiştiğinde fırlatılan materyalin fırlama mesafesini ölçerek hangi materyalle uzağa ve yakına isabet ettiğini tespit ederek bir grafik oluşturabilirsiniz. Kids TryScience deney içeriklerinin Türkçeye çevrilmesi konusundaki desteği için Kayseri İl Milli Eğitim Müdürlüğüne teşekkür ederiz.